AI-verordening, artikel 4
Gebruikt uw bedrijf AI? Dan geldt er al een plicht.
Sinds 2 februari 2025 verplicht de Europese AI-verordening elke organisatie die AI beroepsmatig inzet om te zorgen dat de mensen die ermee werken voldoende weten wat ze doen. Er is geen uitzondering voor kleine bedrijven. Sinds 2 augustus 2026 wordt er in Nederland ook op toegezien.
De verplichting
Wat er precies staat.
Artikel 4 richt zich op aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen. Dat laatste bent u zodra iemand in uw bedrijf AI beroepsmatig gebruikt, ook als u die AI niet zelf gebouwd heeft. Een medewerker die ChatGPT gebruikt voor klantmails of Copilot voor een offerte valt daaronder.
De wet maakt geen onderscheid naar bedrijfsgrootte. Wat er wel in staat, is dat de maatregelen passend moeten zijn: afgestemd op de rol, de kennis en de manier waarop iemand het systeem gebruikt. Het is een inspanningsverplichting, geen examen.
“Providers and deployers of AI systems shall take measures to ensure, to their best extent, a sufficient level of AI literacy of their staff and other persons dealing with the operation and use of AI systems on their behalf, taking into account their technical knowledge, experience, education and training and the context the AI systems are to be used in.”
Verordening (EU) 2024/1689, artikel 4. Van kracht sinds 2 februari 2025.
Het grootste misverstand
“Wij doen niets met AI” klopt bijna nooit.
In de meeste bedrijven wordt AI allang gebruikt, alleen niet op papier. Meestal begint het bij één enthousiaste medewerker en verspreidt het zich zonder dat iemand er zicht op heeft. Herkent u een van deze punten, dan raakt artikel 4 uw bedrijf.
Iemand gebruikt ChatGPT, Gemini of Claude voor klantmails, offertes of teksten, vaak via een privé-account.
Uw Office- of Google-abonnement bevat AI-functies die aanstaan, zoals samenvatten of concept-antwoorden.
Uw boekhoud-, CRM- of planningspakket heeft een slimme functie ingebouwd die u gewoon gebruikt.
Er wordt vertaald, samengevat of transcriberend gewerkt met een online tool waarvan niemand de voorwaarden kent.
Praktisch
Vier dingen die op orde horen te zijn.
Dit is geen juridisch advies, wel de vertaling naar wat een mkb-bedrijf werkelijk kan doen. Bij elkaar is dit een dagdeel werk, geen project.
Weet wat er gebruikt wordt
Een eenvoudig overzicht van welke AI-tools er in uw bedrijf rondgaan, door wie en waarvoor. Zonder dat overzicht kunt u niets anders regelen.
Instrueer passend bij de rol
Wie offertes maakt heeft andere uitleg nodig dan wie klantgegevens verwerkt. Wat er minimaal in hoort: hoe zo'n systeem tot een antwoord komt, waarom het soms iets verzint, en wanneer u zelf moet controleren.
Leg vast wat wel en niet mag
Eén A4 met werkafspraken: welke gegevens mogen in welke tool, wat moet altijd door een mens gecontroleerd worden, en wat is verboden. Kort genoeg dat mensen het lezen.
Houd bij dat u het gedaan heeft
Een datum, een deelnemerslijst en het document zelf. Toezicht draait om aantoonbaarheid: kunt u laten zien dat u uw mensen passend heeft geïnstrueerd.
Hoe MomentumMKB helpt
AI-basis op orde.
Eén dagdeel bij u op kantoor of online, waarna de vier punten hierboven staan. Praktisch ingestoken, want de instructie gaat over het werk dat uw mensen echt doen, niet over de techniek erachter.
Doet u al een traject bij ons? Dan zit dit standaard in het Werkvloertraject en leveren we de instructie en vastlegging mee voor alles wat we voor u bouwen.
Inventarisatie van de AI-tools die nu in uw bedrijf gebruikt worden, inclusief het gebruik dat niemand had aangemeld
Instructiesessie voor het team, afgestemd op de rollen die er zijn
AI-werkafsprakendocument van één A4, klaar om te ondertekenen
Deelnamebewijs per medewerker, plus vastlegging van datum en deelnemers
Een korte lijst met plekken waar u de AI die u al betaalt beter kunt benutten
€475 wordt verrekend als u binnen drie maanden een traject start
Eerlijk is eerlijk
Wat wij hier niet over zeggen.
Wij noemen geen boetebedragen+
Er circuleren indrukwekkende bedragen in artikelen over deze wet. Of die categorie ook op artikel 4 van toepassing is, staat niet met zoveel woorden in de verordening. Verkopen met een cijfer dat niet klopt kost precies het vertrouwen waar deze hele aanpak op rust, dus doen we dat niet.
Wij maken u niet “AI Act-compliant”+
Wij leveren instructie, werkafspraken en vastlegging voor het AI-gebruik in uw bedrijf en voor de systemen die wij bouwen. Bredere naleving, zeker als u met risicovolle toepassingen werkt, is werk voor een jurist. Wij zeggen dat vooraf in plaats van achteraf.
Wij suggereren niet dat er morgen een inspecteur voor de deur staat+
Het Nederlandse toezichtstelsel is nog in opbouw: het toezicht wordt per sector verdeeld over verschillende toezichthouders, en de uitvoeringswet is nog niet afgerond. De verplichting bestaat al wel, en het is een kwestie van tijd. Dat is een reden om het rustig te regelen, geen reden voor paniek.
Er is geen verplichte cursus of officieel certificaat+
De wet schrijft geen opleiding, examen of certificaat voor, en er bestaat ook geen door de overheid erkend AI-geletterdheidscertificaat. Aanbieders die u een verplicht certificaat verkopen, verkopen u iets dat de wet niet vraagt.
Wat wij wel meeleveren is een deelnamebewijs per medewerker: een document met de datum, de inhoud van de instructie en wie erbij was. Dat is precies wat u nodig heeft om aan te tonen dat u zich heeft ingespannen. Wij noemen het bewust geen officieel certificaat, want dat is het niet.
Deze pagina is een uitleg in gewone taal, geen juridisch advies. Bron: Verordening (EU) 2024/1689 (de AI-verordening), artikel 4 en artikel 113. Laatst gecontroleerd op 10 augustus 2026.
Weten waar uw bedrijf staat?
In een gesprek van dertig minuten wordt duidelijk welke AI er al gebruikt wordt en wat er nog moet gebeuren. Meestal minder dan gedacht.